Zonguldak Karaelmas Üniversitesi 11.07.1992 tarihinde yürürlüğe giren 3837 sayılı kanun ile kurularak 01.01.1993’te tüzel kişilik kazanmış ve gelişen kadrolarıyla eğitim-öğretim faaliyetine başlamıştır. Üniversitemizin adı 11.04.1012 tarihinden itibaren Bülent Ecevit Üniversitesi, 18.05.2018 tarihinden itibaren de Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi olarak değiştirilmiştir. 06.06.2012 tarihinde kurulan Bölümümüz, Üniversitemiz Merkez Kampüsünde yer alan Teoman Duralı İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi bünyesinde 2 Profesör, 5 Doçent, 1 Doktor Öğretim Üyesi ve 2 Araştırma Dörevlisi Doktor ile eğitim-öğretim faaliyetlerini sürdürmektedir.
Sosyoloji sosyal gerçekliği, insanlar arası karşılıklı etkileşimin örüntüleşmiş doğası üzerinden anlamaya ve açıklamaya yönelen bir disiplindir. Insanların birlikte, birarada bulunma biçimlerinin çeşitliliğini ortaya koymayı amaçlayan bir sosyal bilimdir. Insana, insanlar arası karşılıklı etkileşime, topluma, sosyal gerçekliğe çok renklilikle, çok seslilikle, çoklu nedensellikle bakarak insanı ve sosyal gerçekliği sınırların ve var olan kalıpların ötesinde düşünmemize olanak sağlar. Sosyoloji; eleştiren, sorgulayan, özgürleştiren, alternatifi dile getiren, konuşulmayanları konuşan, görülmeyenleri görülür kılan, ihmal edilmişlere yönelik farkındalık yaratan söz söyleme çabasının adıdır.
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Sosyoloji Bölümü olarak biz, içinde nefes aldığımız Zonguldak kentinin, varlık bulduğumuz bu toplumun gerçekliklerini anlama ve açıklama niyetiyle sosyolojinin teorik ve pratik bütünlüğünü kaybetmeden, sosyoloji dilini konuşarak sorunlar kadar çözümlere yönelik sosyal politikalar üretmek amacıyla yola çıkıyoruz. Aile yapısındaki değişimlerden, demografik çeşitliliğe, kentsel dönüşümlerden toplumsal cinsiyete, çocuklar ve çocukluktan sanata, kimlik ve etnisiteden kültüre, sosyal hareketlerden göçe, sosyal tabakalaşmadan sosyal problemlere, yaşlılıktan güç ilişkilerine ve daha pek çok konu üzerine sesimize, sözümüze eşlik etmek isteyen yol arkadaşlarımızı bekliyoruz.
Bölümümüz, Türkiye’nin köklü geleneğe sahip üniversitelerinden mezun, yurt dışı deneyimi olan öğretim üyesi ve araştırmacı kadrosuyla araştırma odaklı çalışan ve saha çalışmasını temel alan bir anlayışla hareket etmektedir. Zonguldak’ın öteden beri işçi hareketleri, sanayileşme, kentleşme, çevre ve çokkültürlülük gibi konularda son derece önemli sosyolojik ve antropolojik çalışmalara ev sahipliği yapmış olmasının sağladığı akademik birikimi temel almaktadır. Başka üniversite ya da araştırma kuruluşlarında çalışıp Zonguldak ile ilgili araştırma yapan bilim insanlarının bölümümüzle yakın bir ilişki içerisinde olmalarına çalışılmaktadır. Bununla birlikte, günümüz dünyasının beraberinde getirdiği yerel, ulusal ve uluslararası sosyolojik konu, soru ve sorunları bütüncül bir bakışla anlamaya çalışan derinlikli ve geniş bir perspektife sahiptir.
Sosyolojinin yalnızca akademik bir disiplin değil aynı zamanda entelektüel bir uğraş ve hayatı her boyutuyla anlamak için zengin bir sorgulama imkânı; pratik konu başlıklarında güçlendirici bir uygulama aracı olduğu bilinciyle öğrencilerimizin hem entelektüel hem de pratik beceri ve donanım kazanmaları için katılımcı bir akademik ortam sağlamaktadır. Öğrencilerimizin güçlü bir teorik bilgi ile yol açıcı nitelikteki araştırma ve vaka çalışmalarını birlikte değerlendirebilen, sosyolojinin alt dallarını yakından izleyebilen, analitik yeteneği gelişmiş, bu sayede görünen dünyanın görünmeyen nedenlerini çözümleyebilen bir sosyolojik bakış açısına ulaşabilmeleri adına akademik bilgilerini ve anlayışlarını gündelik hayata dair ödevlerle sınayabildikleri uygulamalı bir eğitim anlayışına sahiptir.
Bölümümüzde lisans eğitiminin yanı sıra lisansüstü düzeyde de araştırma ve uzmanlaşma imkânları sunulmaktadır. 2022-2023 eğitim-öğretim yılında faaliyete başlayan Sosyoloji Tezli Yüksek Lisans Programı, öğrencilerin sosyoloji kuramları, araştırma yöntemleri ve güncel toplumsal meseleler üzerine derinlikli çalışmalar yürütmelerine olanak sağlayan akademik bir ortam oluşturmuştur. Program, kısa süre içinde dört mezun vererek nitelikli araştırmacılar yetiştirme yönündeki kurumsal kapasitesini ortaya koymuştur. Lisansüstü öğrenciler, öğretim üyelerinin danışmanlığında özgün araştırma konuları geliştirmekte, saha çalışmalarına katılmakta ve akademik üretim süreçlerinin farklı aşamalarında deneyim kazanmaktadır. Bölümümüz bünyesinde faaliyet gösteren Sosyoloji Topluluğu da öğrencilerin akademik, kültürel ve sosyal gelişimlerine önemli katkı sağlamaktadır. Söyleşiler, seminerler, atölyeler, teknik ve kültürel geziler, sosyal sorumluluk çalışmaları ve öğrenci buluşmaları düzenleyen Topluluk, öğrencilerin bölümle ve birbirleriyle güçlü bağlar kurmalarına, ortak üretim deneyimi kazanmalarına ve sosyolojik ilgilerini derslik dışına taşımalarına imkân veren canlı bir etkileşim alanı yaratmaktadır.
Öğrencilerimizin akademik gelişimlerini desteklemek, yabancı dil yeterliliklerini artırmak ve araştırma deneyimi kazanmalarını sağlamak amacıyla Üniversitemizin sunduğu altyapı, yabancı dil eğitim imkanları, kütüphane kaynakları ve proje destek birimlerinden daha etkin biçimde yararlanılmasına yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Bölümümüzün TÜBİTAK 1001, 1002, 3005 ve 2209-A başta olmak üzere ulusal araştırma destek programlarında proje hazırlama ve yürütme deneyimine sahip akademik kadrosu, öğrenciler açısından önemli bir bilgi ve deneyim kaynağı oluşturmaktadır. Bu birikim sayesinde öğrenciler, araştırma sorusu geliştirme, proje tasarlama, yöntem belirleme, bütçe ve iş planı hazırlama, saha araştırması yürütme ve araştırma sonuçlarını raporlama süreçlerinde akademik ve teknik destek almaktadır. Öğrencilerimizin TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı ile diğer ulusal ve uluslararası öğrenci desteklerine başvurmaları teşvik edilmekte, Üniversitemiz Proje Destek Ofisi ile işbirliği içerisinde proje fikirlerinin nitelikli başvurulara dönüştürülmesi amaçlanmaktadır. Bununla birlikte öğrencilerimizin akademik gelişimlerinden gündelik sorunlarına, barınma ve beslenme ihtiyaçlarından ulaşım meselelerine kadar karşılaşabilecekleri konularda yakın bir danışmanlık hizmeti sunulmakta, mezunlarla kurulan ilişkinin korunması, mesleki deneyimlerin paylaşılması ve mezuniyet sonrası kariyer süreçlerinin desteklenmesi amacıyla çeşitli etkinlikler düzenlenmektedir.